Początki – Krasowscy i Długosze

Krasów po raz pierwszy w źródłach wzmiankowany jest w roku 1350, kiedy to w dokumencie wystawionym w Krakowie, odnotowany jest Mikołaj de Krassow, w 1358 roku odnotowany jest Zbigniew de Crassow, a w 1386 – Clemens haeres de Crassow. Wiemy także, iż w roku 1398 Werner z Krassowa nabył za 100 grzywien część Krzepina. W innym dokumencie wystawionym w 1402 roku wzmiankowany jest Zawisza de Crasow. W źródłach pisanych z pierwszej połowy XV wieku odnajdujemy jeszcze inne osoby piszące się z Krasowa, takie jak: Tomko de Crassow herbu Ossoria, który w 1420 roku świadczył w Krakowie przy wywodzie szlachectwa; w 1420 roku także wzmiankowana jest Elżbieta żona Rafała, jej bratanice Anna i Fenna córki Wierzna (Wernera?) de Crassow; w 1424 roku Marcisz de Crasow; w roku 1425 Jan Craszowsky oraz dziedziczki de Crassowy Anna i Vernosza (Fenna?), prawdopodobnie córki wspomnianego już wcześniej Wernera.

Widok na pola Krasowa. W tle zabudowa i pola Krasówka [2010 r.]. Foto M. Suliga (serwis internetowy Online s.c.).
Widok na pola Krasowa. W tle zabudowa i pola Krasówka [2010 r.].
Foto M. Suliga (serwis internetowy Online s.c.).

Ze źródeł dowiadujemy się także, że w styczniu 1449 roku Piotr Szafraniec pożyczył 160 grzywien od Jana (Krasowskiego ?) z Krasowa. Do zastawu tego długu posłużyły wsie Dłużec i Lgota w tenucie wolbromskiej. Jak podaje Czesław Hadamik, to pierwszy w źródłach pisanych ślad kontaktów potomków Mikołaja z Szafrańcami.

Z tego okresu pochodzi także pierwsze potwierdzenie podziału Krasowa na dwie części. Jan Długosz w swoim „Liber beneficiorum…” wyraźnie wymienia Crassow maior (Krasów Większy) który był wówczas własnością Jana Długosza (właściciela Nieszkowa i Udorza) oraz Crassow minor (Krasów Mniejszy) będący własnością Jana Krasowskiego herbu Szreniawa, być może tożsamego ze wzmiankowanym w 1425 roku.

W tym czasie w Krasowie Większym z łanów kmiecych dziesięcina oddawana była prepozyturze krakowskiej. Znajdowały się tutaj także dwie karczmy, posiadające pola, z których dziesięcina odprowadzana była także do prepozytury w Krakowie na podstawie ius gonitwe. W Krasowie Większym Długosz wymienia także rzecz która nas chyba najbardziej interesuje, a mianowicie praedium unicum militare, które dziesięcinę snopową z przynależnych pól odprowadzało do kościoła w Bebelnie. Czesław Hadamik w swojej książce „Bebelno koło Włoszczowy…” próbuje wyjaśnić terminologię stosowaną przez Jana Długosza, a używaną przy spisywaniu „Liber beneficiorum…”. Według niego przytoczone określenie (praedium unicum militare) mogło oznaczać w terminologii Długosza (jak tego dowodzono na przykładzie innych obiektów tego typu) budowlę o cechach obronnych, czyli najprawdopodobniej Długosz wzmiankuje tutaj późniejsze bebelskie Wieżysko. Szerzej jest o nim mowa przy okazji omawiania historii Bebelna.

W Krasowie Mniejszym Długosz wymienia folwark z którego pól, obrabianych przez kmieci, dziesięcina należała do prepozytury krakowskiej na podstawie ius gonitwe co (jak sugeruje Czesław Hadamik) może oznaczać, iż był on stosunkowo niedawno utworzony. Określeń in gonithwam w źródłach późnośredniowiecznych używano w odniesieniu do ról kmiecych zamienionych na folwarczne. Określenie to zatem w odniesieniu do omawianego przypadku sugerować może, iż Jan Długosz właśnie od Jana Krasowskiego nabył część Krasowa nazwaną później Krasowem Większym, a Krasowski zachował dla siebie dział określony przez Długosza jako Krasów Mniejszy, gdzie później wybudował folwark.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.